پرتغاليها بر اراضى اندلس شدت گرفت . آلفونسوى هشتم ( در روايات اسلامى ، إذفنش ) قسمتى از نيروهايش را به مالقه و غرناطه گسيل داشت ؛ « 1 » ولى اندكى بعد سپاه آلفونسو مجبور به مراجعت شد . در 629 ق / 1232 م ، المتوكل على الله محمد بن يوسف بن هود ، از ضعف موحدين استفاده كرده ، شهرهاى جيّان ، غرناطه ، مالقه و چند شهر ديگر را به اطاعت خود درآورد ؛ « 2 » ولى محمد بن يوسف بن الاحمر كه در طى اين احوال چشم به حوادث اندلس دوخته و منتظر فرصت بود ، چون ابن هود درگذشت ، دريافت كه فرصت فرا رسيده است . از اين‌رو ، ابتدا به اشبيليه شتافت و سپس به غرناطه راند و آنجا را تسخير و مقر حكومت خود كرد . « 3 » ياقوت مقارن اين احوال در وصف غرناطه مىنويسد : اين شهر قديمترين شهرهاى ناحيهء البيره و زيباترين آنهاست و بيشترين و مستحكمترين دژها و حصارها را دارد . رود معروفى كه در قديم قلزم نام داشته و اكنون به حدارّه « 4 » معروف است ، از اين شهر مىگذرد . از اين‌رو ذرّات طلاى خالص به دست مىآيد و بر كنار آن آسيابهاى بسيار است . نهرهاى زيادى از اين رود وارد نيمى از شهر و چاهها و آبگيرها و بسيارى از خانه‌هاى بزرگ مىشود . رود ديگرى به نام شنيل ، نيم ديگر شهر را مشروب و قسمتهاى زيادى از حومه شهر را آبيارى مىكند . « 5 » در 642 ق / 1244 م قشتاليان ، غرناطه را محاصره كردند ، ولى با تلفات سختى بازگرديدند . در تجاوزات بعدى قشتاليان ، ابن الاحمر دفاع از اراضى خود را دشوار ديد و بر آن شد كه راه مصالحه در پيش گيرد ، شايد مملكت خود را سالى چند از سقوط حفظ كند . در روايات اسلامى آمده است كه وى در اواخر 643 ق / 1246 م توانست پيمان صلحى به مدت بيست سال با پادشاه قشتاله منعقد كند . « 6 » در 662 ق / 1264 م آلفونسوى دهم ملقب به حكيم ، به غرناطه لشكر كشيد و چند روزى شهر را محاصره كرد . در 664 ق / 1266 م بار ديگر سپاه

--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 80 . ( 2 ) . همان ؛ ج 4 ، ص 317 . ( 3 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 238 و 242 . ( 4 ) . El darro ( 5 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 195 . ( 6 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 344 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 334 .